Waarom wachten met praten over iets wat bij het leven hoort?

Het verhaal van de familie Pleijers

Marjo (63) en Paul Pleijers (65) wonen aan de rand van Mechelen. Een plek waar hun drie kinderen en kleinkinderen vaak over de vloer komen. Er wordt gegeten, bijgepraat en vooral veel gelachen. Soms ook over onderwerpen die veel mensen liever uitstellen. Over ziek worden, afscheid nemen en wat je belangrijk vindt als het leven anders loopt dan gehoopt. Een zwaar gesprek? Juist niet.

Voor de familie Pleijers hoort praten over de dood bij praten over het leven. Ze hebben van dichtbij ervaren dat openheid rust kan geven. Voor degene die ziek is, maar ook voor de mensen eromheen. Dochter Samira Pleijers (28), wijkverpleegkundige en adviserend verpleegkundige palliatieve zorg bij Envida, ziet in haar werk hoe waardevol dat kan zijn. “Als je wacht tot iemand ernstig ziek is, heb je soms niet veel tijd meer. Het is fijn als je bepaalde dingen eerder met elkaar hebt besproken. Dan blijft er meer ruimte over voor wat op dat moment belangrijk is.” 

Wat vind je belangrijk?
 

Samira werkte eerder in een hospice en is daar nog vrijwilliger. Al tijdens haar opleiding deelde ze thuis regelmatig ervaringen. “Even vertellen wat er was gebeurd, natuurlijk met respect voor de privacy van mensen.” Ook in haar kinderjaren was de dood geen taboe. Moeder Marjo: “Iedereen wordt geboren en iedereen gaat dood, daar praatten we met de kinderen gewoon over.” Toen een zus en schoonbroer van Marjo en Paul beiden relatief jong overleden, kwamen ziekte en afscheid ineens dichtbij. “Toen hebben we wel gezien dat het fijn is als je een mooie laatste levensfase kunt hebben”, vertelt Marjo. Paul vult aan: “Het is goed als je familie weet wat je wil.”

Dat betekent niet dat alles vast hoeft te liggen, benadrukt Samira. “Wensen zijn natuurlijk niet in beton gegoten. Je kunt ze altijd bijstellen. Maar het helpt als je samen al hebt besproken wat je belangrijk vindt in de laatste levensfase.”

We weten wat belangrijk is voor onze ouders. Dat geeft ons als kinderen houvast.
Samira Pleijers
Thuis
 

Ook over hun eigen wensen hebben Paul en Marjo nagedacht. Het liefst blijven ze thuis, als dat mogelijk is. “Wij hebben gelukkig drie kinderen en misschien ook andere familieleden en vrienden die zouden kunnen helpen”, zegt Paul. “Maar natuurlijk hopen we dat dat moment nog heel ver weg is.” De ouders van Paul overleden kort na elkaar in een hospice. “Toevallig zelfs op dezelfde kamer. Dat had ook iets moois”, vertelt Samira. “Oma had lang voor opa gezorgd, maar op een gegeven moment lukte dat niet meer. Toen ze zag hoe goed er daar voor hem werd gezorgd, viel er een last van haar schouders.”

Die ervaring neemt Samira mee in haar werk als verpleegkundige palliatieve zorg bij Envida. “We kijken hoe we de zorg en begeleiding uit het hospice steeds meer thuis mogelijk kunnen maken. Zodat mensen ook daar de laatste fase kunnen doorbrengen op een manier die bij hen past.”

Wijkverpleegkundige Samira - palliatieve zorg (1)
Herinneringen maken
 

Aan een bucketlist doen Paul en Marjo niet. Ze genieten vooral van de gewone dingen. Van hun kinderen en kleinkinderen. Van samen herinneringen maken, zoals tijdens de jaarlijkse wintersportvakantie met het hele gezin. “Als je je bewust bent van de eindigheid van het leven, geniet je meer van kleine dingen”, zegt Samira. Haar vader herkent dat. “Rustig wonen, zo het bos in kunnen lopen. Dat vind ik geweldig.” Samira lacht: “Dat weten we. We zullen je echt niet in de stad zetten, pap.”

Ook praktische wensen zijn bekend. Paul en Marjo maakten een levenstestament en besloten dat ze gecremeerd willen worden. “Verder kennen we elkaar gewoon goed”, vertelt Samira. “We weten wat belangrijk is voor onze ouders. Dat geeft ons als kinderen houvast." lachend naar haar ouders: “Als de Summer of ‘69 maar wordt gedraaid, toch?”

Voor de achterblijvers is ook de periode na een overlijden belangrijk, weet Marjo. “Samen foto's uitzoeken, herinneringen ophalen, een levensverhaal vertellen. Ik heb gemerkt dat juist die momenten kunnen helpen bij de verwerking.”

Verdriet en humor


Samira ziet in haar werk dat praten over de dood voor veel gezinnen nog moeilijk is. “Terwijl iedereen ermee te maken krijgt. Als zorgprofessional begeleid je niet alleen degene die ziek is, maar eigenlijk een heel gezin.” Paul denkt daarbij aan de woorden van zijn vader. “Hij zei altijd: als ze me vandaag komen halen, heb ik een mooi leven gehad. Toen het uiteindelijk niet meer ging, gaf dat ons rust.” Praten over later hoeft volgens de familie Pleijers dus niet zwaar te zijn. Er mag verdriet zijn, maar ook humor. Samira: “Mijn ouders hebben ons altijd laten zien dat die twee samen kunnen gaan. We praten erover, maar we lachen ook heel wat af.” 

Kom meer te weten over palliatieve zorg

Palliatieve zorg bij Envida is erop gericht het leven zo comfortabel mogelijk te maken als u niet meer beter wordt. Dat doen we met aandacht voor alle aspecten van het leven: lichamelijke gezondheid, emoties en sociale situatie.