Hoe kunnen wij u helpen?

Een leefbare en hanteerbare thuissituatie

Een leefbare en hanteerbare thuissituatie

Dinsdag 21 september 2021 is het Wereld Alzheimer dag. Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. In aanloop naar die dag portretteren we vijf medewerkers van Envida die elk vanuit een andere functie vertellen over hun werk waarin ze te maken hebben met mensen met (beginnende) dementie. In deze eerste aflevering is het de beurt aan Gertie Houden, casemanager dementie in Maastricht Heuvelland.
 

Lees ook de verhalen van KIM REITZ, activiteitenbegeleidster in woonzorgcentrum De Wilgenhof, RIK BLEZER, social worker voor de regio Groot Meerssen en Valkenburg, TIM HODIAMONT, verpleegkundige van het PG-team Vaals, en DIANA EGGEN, voedingsassistentie in woonzorgcentrum Appelgaard in Margraten.

Het mooiste aan haar werk als casemanager dementie vindt Gertie dat ze ‘er kan zijn voor de cliënt en zijn of haar mantelzorger’. Dat kan de partner zijn, de kinderen of andere familieleden, maar bijvoorbeeld ook de buurman of -vrouw. Elke situatie is uniek.

ZORGEN MAKEN
Het signaal dat er mogelijk iets aan de hand is met iemand, komt meestal van degene die het dichtst bij hem of haar staat: de partner of de kinderen die merken dat er iets aan de hand is met vader of moeder. Ze maken zich steeds meer zorgen en maken dit op een gegeven moment kenbaar. Meestal wordt de casemanager ingeschakeld via de huisarts maar het kan ook via de thuiszorg, ziekenhuis, geheugenpoli etc. Dat gebeurt overigens lang niet altijd met volledige instemming van de cliënt zelf. Die ervaart namelijk vaak geen probleem, dus waarom is dat nodig?

‘Ik probeer ertoe bij te dragen dat de thuissituatie leefbaar en hanteerbaar is’

HULP BIJ DEMENTIE
Indien er sprake is van een 'niet pluis gevoel', cognitieve problemen of (beginnende) dementie zal de huisarts in overleg met de cliënt en/of mantelzorger de betreffende cliënt aanmelden bij een casemanager van ‘Hulp bij Dementie’. Hier zijn diverse zorgaanbieders bij aangesloten. Gertie is een van de twintig casemanagers in Maastricht Heuvelland. Zij is gekoppeld aan drie huisartspraktijken in het heuvelland. ‘Na een verwijzing van de huisarts neem ik contact op met de cliënt of diens mantelzorger om een eerste afspraak te maken.’

AFTASTEN
Gertie vindt het belangrijk dat die afspraak bij de cliënt thuis is. ‘Die omgeving is vertrouwd en het biedt mij de mogelijkheid om te zien hoe iemand leeft’. Tijdens het eerste gesprek is het vooral een kwestie van aftasten van wat er aan de hand is. ‘Ik probeer de zorgvraag helder te krijgen. Wat verwacht men van mij en wat is er nodig?’

WEERSTAND OVERWINNEN
Het gesprek vindt vaak in het bijzijn van de mantelzorger(s) plaats. Makkelijk is dat eerste gesprek overigens niet altijd. ‘Omdat de cliënt meestal zelf geen probleem ervaart, is er weerstand. Dan is het voor mij eerst een kwestie van het vertrouwen zien te winnen. Als dat er eenmaal is, kun je de hulpverlening makkelijker starten

VERWACHTINGEN
Van belang is om de zorgvraag goed in kaart te brengen. Wat zijn de verwachtingen? ‘De cliënt verwacht vaak niets’, zegt Gertie. De mantelzorger daarentegen heeft wel verwachtingen. ‘Samen met de cliënt en mantelzorger kijken we waar behoefte aan is. Mijn hulp varieert van het regelen dat de cliënt naar de dagopvang kan, zodat de mantelzorger iets ontlast wordt, tot het helpen bij allerlei praktische zaken zoals het aanvragen van eventuele andere ondersteuning. Aandacht voor de persoon, goed kunnen luisteren en communiceren zijn een essentieel onderdeel van het dagelijks werk. Heel in het kort gezegd komt mijn werk erop neer dat ik ga regelen dat de thuissituatie weer leefbaar en hanteerbaar blijft.’

AANGRIJPEND
Gertie houdt erg van haar werk. ‘Het geeft veel voldoening, maar het kan ook echt aangrijpend zijn.’ Dat laatste doet zich voor bij oude echtparen van wie de man of vrouw begint te dementeren. ‘Deze mensen zijn al heel lang bij elkaar, zijn gewend om op hun manier samen te leven. Als een van de twee achteruitgaat, is dat voor de ander moeilijk te accepteren en te verwerken. Ondanks dat je samen bent verlies je elkaar al. Het is ook moeilijk om hulp van buitenaf te accepteren. Een vreemde die in huis komt en die zich met hun leven komt bemoeien. Dat is ingrijpend. Uiteindelijk beseft men wel dat het een goede keuze is geweest om hulp te aanvaarden.’

LEEFBAAR
Uitgangspunt bij alles wat Gertie doet, is het welzijn van de cliënt en diens omgeving. ‘Centraal staat de vraag: wat levert een positief gevoel op, waar wordt iemand gelukkig van en hoe kan ik ervoor zorgen dat de thuissituatie leefbaar en hanteerbaar is? Heeft mijn cliënt bepaalde toekomstverwachting, aandacht voor zingeving, waardering en respect. En dan is er ook de mantelzorger. Waar ligt zijn/haar grens? Je hebt regelmatig intensieve, moeilijke en ook mooie gesprekken. Het is zaak om voor eenieder een goede balans te vinden.’

DEEL DEZE PAGINA OP